Fort aan den Ham


Geschiedenis van het fort aan Busch en Dam 13, Uitgeest

Oorspronkelijk was dit fort niet opgenomen in de plannen van 1880. Omdat de spoorlijn van Uitgeest naar Krommenie op een talud lag wat precies tussen de grotere forten lag, heeft men naast deze spoorlijn een fort gebouwd om deze spoordijk te beheersen.

Langs het spoor

grenspaal O6 bakent fortterrein af

Er waren destijds 176 man in het vestingwerk gelegerd. Fort aan den Ham is een relatief klein tussenfort, gelegen tussen de grotere forten Fort bij Krommeniedijk en Fort bij Veldhuis. In 1995 is besloten om “Fort aan Den Ham” voor het publiek open te stellen. Er is een Stichting Fort aan de Ham opgericht om het geheel te besturen. Met als doelstelling:

de culturele – natuur – en militair historische waarden van het Fort te behouden c. q. te verbeteren en particulieren en instellingen kennis te laten nemen van de historische vesting en verdedigingswerken cum annexis in en om Amsterdam met in het bijzonder de “Stelling van Amsterdam” waar Fort aan den Ham onderdeel van is.

genieloods van binnen

genieloods van binnen


 

Militaire historie

1892: Onteigening van de gronden en aardwerken plaatsen
1896: Start bouw bomvrije gebouwen.
1903: Oplevering. Geschikt voor een bezetting van 171 man.
1914-18, 1939-40: Mobilisatie periodes.

1892

 

hefkoepelgebouw

hefkoepelgebouw

Het hefkoepelgeschut met 2 Krupp-Gruson snelvuurkanonnen van 6cm, is tijdens de tweede wereldoorlog door de Duitse bezetters ontmanteld en afgevoerd naar Duitsland. Daarbij zijn de beide torens opgeblazen. Verder beschikte het fort over 4 Gardner M90 machine-geweren die waren opgesteld in de kazematten om de Keelzijde (de “onbeschermde” kant) van het fort te kunnen verdedigen.

Gardner mitrailleur

Gardner mitrailleur

1940

In 1956 werd bij “Koninklijk Besluit” de verdedigings- functie opgeheven en het fort werd omgebouwd tot munitie opslag plaats. Hierbij is veel van de originele inrichting verloren gegaan. Dit heeft geduurd tot ca. eind jaren ’80. Toen kwam het fort leeg te staan en werd de fortwachterswoning verlaten en even later helaas gesloopt.

Fortwachterswoning. Gesloopt in1985


RAFA

In 1998 kreeg het fort inwoning. Een deel van het fort werd beschikbaar gesteld voor de RAFA. (Royal Air Force Association) Amsterdam Branch 1007.)
Dit “clubhuis” werd officieel door ZKH Prins Bernhard op 8 april 1998 geopend.

opening rafa3

Na 12 jaar gastvrij onderkomen werd op 30 mei 2008 deze locatie weer verlaten. Nu is hier de Nederlands Indië expositie van Wim Bak ondergebracht.


Stadsherstel Amsterdam

Nadat de stichting geconfronteerd werd met een Erfpacht van de staat, is contact en overleg geweest met Stadsherstel Amsterdam voor een gunning van onze erfpacht aan Stadsherstel. Dit resulteert in een, voor alle partijen acceptabele overeenkomst. Stadsherstel pacht alle Defensiegronden en renoveert en exploiteert op het buitenterrein de Genieloods en de Stichting “Fort aan Den Ham” blijft op het forteiland en behoud/verbetert de museale functie van het fort zoals Defensie wenste. Het uitdragen van de kennis van de Stelling van Amsterdam, zoals in onze statuten vermeld, zal gecontinueerd worden. Op 8 april 2012 werd e.e.a. door de notaris vastgelegd.

Erfpacht 8 april 2012

Kunstgenieloods

Na  Bestemmingsplan wijziging bij Gemeente Uitgeest is De Genieloods is eerst geschilderd door Herstelling en daana geheel gerenoveerd door Fa. Akerbouw tot een unit (6) met ateliers voor beeldende kunstenaars onder hoede van Loods 6 en  Stichting Tengel. In januari 2020 trokken de kunstenaars in hun nieuwe atelier.

 

Vrijwilligers

De Vrijwilligers van Stichting “Fort aan Den Ham”

 

gras maaien

De Stichting “Fort aan Den Ham” is een stichting zonder enige subsidie of andere bijdrages. Inkomsten zijn afkomstig van entreegelden van open dagen, excursies en enige kantinebijdrage. Om het fort in een toonbare en toegankelijke staat te brengen, houden en verbeteren, is de inzet van enthousiaste vrijwilligers onontbeerlijk. We hebben een divers team. Elk wat wils.

De groep vrijwilligers is het hele jaar op iedere woensdag aanwezig op het fort tussen ±10:00-16:00 uur. Er worden dan allerlei klussen gedaan, getimmerd, geschilderd, expositieruimtes ingericht en opgeknapt. Ook de overdadige groenvoorziening op en rond het fort heeft alle aandacht van de vrijwilligers.hout constructies

Er zijn ook vrijwilligers als gids/rondleider bij excursies en open dagen. Enige kennis van de forten en de Stelling van Amsterdam hoort daar natuurlijk bij.

Stadsherstel Amsterdam, pachter van het gehele Defensie fortterrein, ondersteunt de stichting in het gebruik en herstel van het fortgebouw.

wachthuisjeOp de laatste zondagen van de maanden april-oktober is meestal nagenoeg iedereen aanwezig.
Er worden dan rondleidingen gegeven en gidsen lopen door het fort om de mensen te wijzen op de mooie details die in het fort te zien zijn. Een kopje koffie voor de bezoekers zetten en entree heffen hoort dan ook tot de taken.

Heeft u tijd en interesse in het deelnemen als vrijwilliger aan onze doelstelling:

De Stichting heeft ten doel de culturele – natuur – en militair-historische waarden van het Fort te behouden c. q. te verbeteren en particulieren en instellingen kennis te laten nemen van de historische vesting en verdedigingswerken cum annexis in en om Amsterdam met in het bijzonder de “Stelling van Amsterdam” waar Fort aan den Ham onderdeel van is.

dan bent u van harte welkom op een van onze (werk)woensdagen of open zondagen.
Onze vrijwilligers zullen graag al uw vragen beantwoorden. Telefoon is 06 13230116.
Ook kunt u contact opnemen via info@fortaandenham.nl

Wellicht tot ziens.


Vrienden of Begunstigers van Fort aan Den Ham

Draagt u het fort een warm hart toe en wilt u de organisatie steunen met een bijdrage dan kunt u VRIEND of BEGUNSTIGER van het fort worden. De minimale bijdrage per jaar bedraagt € 25,-.
Als VRIEND of BEGUNSTIGER heeft u, voor 2 personen, tijdens de openstellingen van het fort GRATIS toegang en kunt u periodiek de vorderingen in ogenschouw nemen. U kunt uw bijdrage overmaken naar de stichting “Fort aan Den Ham” rekening NL62 RABO 0318229749 o.v.v. bijdrage. U ontvangt dan uw passe-partout

Sponsors

Bedrijven c.q. instellingen zijn ook uiterst welkom als SPONSOR.
Voor een bedrag van minimaal € 250,- per jaar hebben zij dan ook recht op naamsvermelding op ons SPONSORBORD in het fort. Wij zijn u zeer erkentelijk voor uw bijdragen.